FORUM

 

REJESTRACJA

 

RANDKI

E-PRZEWODNIK

TeleEKG

LEKI INFO

ZNIŻKI

§

VADEMECUM 

 KULINARIA 

 
Jakie potrzeby emocjonalne mają osoby starsze?

Potrzeby starszych osób są intensywniejsze niż ludzi w innej grupie wiekowej – takiego zdania są badacze społeczni. Czym są podstawowe ludzkie potrzeby i dlaczego osoby starsze odczuwają je szczególnie mocno? Czego potrzebują seniorzy? Czy można zrobić coś, by pomóc zaspokoić potrzeby osoby starszej?

Czym są potrzeby?

A. Kamiński (w ramach pedagogiki społecznej) zdefiniował pojęcie potrzeb ludzkich jako

[...] brak czegoś, wprowadzający jednostkę w niepożądany stan, będący zwykle motywem do działania w kierunku odpowiedniej zmiany tego stanu, czyli zaspokojenia potrzeby.

Natomiast T. Kocowski wyróżnia trzy odmiany znaczeń tego pojęcia i wyróżnia takie potrzeby, jak:

  1. potrzeba jako stan człowieka lub jego organizmu charakteryzujący się niespełnieniem określonych warunków;
  2. potrzeba jako subiektywne odczucie braku niezaspokojonych lub też pożądania określonych przedmiotów czy warunków;
  3. potrzeba jako trwała właściwość (dyspozycja) człowieka polegająca na tym, że bez spełnienia określonych warunków człowiek nie może osiągnąć lub utrzymać pewnych ważnych stanów lub celów.

W powyższej definicji pojawia się rozróżnienie na podejście subiektywne oraz bardziej zobiektywizowane, a oba te podejścia łączą się czasami ze sobą. Jak zauważa L. Frąckiewicz,

[...] pojęcie potrzeb subiektywnych nie zawsze może być traktowane rozłącznie od potrzeb obiektywnych. Przykładem mogą być np. potrzeby ochrony zdrowia, które w warunkach Polski kształtują się w sposób różny w ujęciu subiektywnym i obiektywnym, odmiennie odczuwane są w różnych grupach wieku, płci, przynależności społeczno-zawodowej.

Pięć potrzeb głównych

Jedną z najbardziej znanych i powszechnie uznawanych jest koncepcja potrzeb zaproponowana przez amerykańskiego psychiatrę Abrahama H. Maslowa. Zgodnie z nią istnieje pięć grup potrzeb, tworzących układ hierarchiczny: od potrzeb fizjologicznych, przez potrzeby bezpieczeństwa, przynależności i miłości, po potrzeby szacunku oraz samourzeczywistnienia. Należy przy tym pamiętać, że zaspokojenie potrzeb niższego rzędu jest warunkiem pojawienia się potrzeb rzędu wyższego. Na podstawie klasyfikacji Maslowa można rozróżnić dwa rodzaje potrzeb. Pierwszy z nich to

[...] potrzeby wynikające z niedostatku, traktowane jako podstawowe i wspólne dla całego gatunku ludzkiego. Natomiast drugi rodzaj to potrzeby ludzkiego rozwoju, zwane także potrzebami istnienia, stanowiące indywidualną właściwość jednostki ludzkiej.

Czytaj też: Kiedy kształtuje się potrzeba miłości?

Jakie są potrzeby ludzi starszych?

Czy różnią się one od potrzeb osób na innych etapach życia? B. Pitt, B. M. Puchalska, M. Susułowska twierdzą, że zasadniczo struktura i hierarchia potrzeb człowieka starszegonie ulega zmianie.

W fazie starości zmienia się jednak ważność i intensywność poszczególnych potrzeb, tak jak są one różne w poszczególnych okresach życia. B. Z. Małecka uważa, że potrzeby psychospołeczne człowieka starszego mają specyficzny charakter, a ich natężenie zmienia się na skutek zmniejszających się możliwości ich zaspokojenia, które wynikają ze specyficznej sytuacji życiowej tej kategorii wiekowej. Zdaniem tej autorki potrzeby, które są odczuwane, stają się intensyw­niejsze.

Człowiek starszy szczególnie mocno odczuwa: potrzebę bezpieczeństwa (ponieważ w tym wieku nasilają się niepokoje, poczucie zagrożenia), potrzebę przynależności do grupy (ponieważ na starość drastycznie ogranicza się liczba kontaktów i głównym problemem staje się osamotnienie), potrzebę niezależności (która jest zagrożona zarówno przez czynniki biologiczne, jak i ekonomiczne) oraz – mimo pojęciowej sprzeczności – potrzebę uzależnienia, ale rozumianą jako poszukiwanie opieki i postrzeganie jej jako obowiązku otoczenia wobec osoby starszej, potrzebę użyteczności (która jest szczególnie zagrożona we współczesnym, szybko modernizującym się społeczeństwie) oraz potrzebę prestiżu(związaną z faktem, że siwe włosy nie są dziś symbolem budzącej szacunek mądrości).

Badania A. Tokaj dowodzą, że

[...] zdecydowana większość badanych (ok. 87% ogółu) sygnalizuje odczuwanie potrzeb wynikających z określonych niedoborów zdrowotnych. Warto zwrócić uwagę, iż intensywny rozwój tego rodzaju potrzeb grozi medykalizacją życia, w tym przypadku okresu starości, który sam w sobie nie jest przecież chorobą.

Potrzeba kontaktu z innymi

Autorka wymienia dalej potrzeby materialno-bytowe, jak również potrzebę kontaktu z innymi osobami. Przytacza słowa jednej z respondentek: „Bardzo ważne dla mnie było zawsze i jest nadal bycie wśród przyjaciół, wielu już odeszło, powstałej pustki nie sposóbwypełnić”. Z kolei G. Garrett sądzi, że najbardziej uniwersalną potrzebą ludzi w starszym wieku jest zachowanie niezależności i własnej indywidualności. S. Klonowicz twierdzi natomiast, że potrzeby osób starszych stopniowo się kurczą, jednak jak podkreśla B. M. Puchalska, zmniejszenie nasilenia potrzeb odnosi się jedynie do niektórych, dość specyficznych potrzeb, np. potrzeb seksualnych (tylko u niektórych ludzi).

Polecamy: W jaki sposób słuchanie łączy z innymi ludźmi?

Podsumowując, chciałabym przytoczyć słowa pewnej 75-letniej kobiety:

Zawsze mam coś do zrobienia i to naprawdę mi pomaga. Nie umiałabym żyć, gdybym nie miała planów i celów. Oczywiście nie zawsze dopisuje mi zdrowie. Ale przecież większość ludzi w moim wieku ma podobne kłopoty.

Widać wyraźnie, że priorytetowymi są u tej kobiety potrzeby użyteczności i przynależności. Gdybym przytoczyła inną wypowiedź, byłyby to zapewne inne potrzeby. Hierarchia potrzeb zależy m.in. od płci, poziomu wykształcenia, wykonywanego zawodu, stanu zdrowia, typu osobowości czy też struktury rodziny. Istotne jest też to, że

[...] człowiek starszy w procesie spełniania swych potrzeb napotyka większe trudności niż generalnie ludzie młodsi, aktywni zawodowo, fizycznie sprawniejsi, stabilniejsi społecznie itp.

Dlatego powinniśmy pamiętać słowa Matki Teresy z Kalkuty, która mawiała: „Nie martw się tak bardzo problemami, jakimi żyje świat, ale po prostu odpowiadaj na potrzebykonkretnych ludzi”.

 

Fragment pochodzi z książki "Życie intymno-emocjonalne osób starszych" Agata Kowgier (Impuls, 2010). Publikacja za zgodą wydawcy.

 

źródło: Polki.pl

14-04-2016 admin

Dodaj komentarz

Pogoda

Gry

 KULKI

 PASJANS

BILARD

TETRIS

Radio

Jeszcze nie dostałem skierowania na emeryturę

Jeszcze nie dostałem skierowania na emeryturę

19-04-2016

Jeden z najbardziej znanych satyryków w kraju. Założyciel wrocławskiego kabaretu Elita. Z wykształcenia inżynier elektryk, z zamiłowania i pracy zawodowej komik, aktor, konferansjer. Miłośnik dobrej kuchni i golfa. Od roku na emeryturze, choć jak mówi, kw...

Robisz przelew przez aplikacje. Sprawdź jak zrobić to bezpiecznie.

Robisz przelew przez aplikacje. Sprawdź jak zrobić to bezpiecznie.

24-04-2016

Hakerzy coraz częściej wykorzystują nieuwagę i roztargnienie użytkowników internetu. Cyber oszuści wykorzystują coraz to nowsze metody przejęcia danych i także nie pomijają aplikacji mobilnych. To za ich pomocą część osób wykonuje operacje bankowe. Przed t...

Kurs walut

 

Konto użytkownika

Witaj,
nie jesteś zalogowany.

Zaloguj się

Newsletter

Zapisz się na Newsletter

Adres e-mail:

Wiadomości

Zieliński pomógł Napoli
Świetna gra i pewne zwycięstwo Napoli w 5. kolejce Serie A. Drużyna Piotra Zielińskiego i Arkadiusza Milika pokonała na wyjeździe Torino 3:1, a udział przy trzecim golu miał polski pomocnik.

Jaga pozbierała się w osiem minut
Dziewiąta kolejka jeszcze się nie skończyła, ale już można to ogłosić: nowym liderem ekstraklasy Jagiellonia. Zespół z Podlasia wygrał w Zabrzu z Górnikiem 3:1, choć od trzeciej minuty był w opałach.

Upadek tuż po starcie. Drużynie Kwiatkowskiego uciekł medal
Michał Kwiatkowski zajął z brytyjską grupą Sky czwarte miejsce w jeździe drużynowej na czas w mistrzostwach świata w Innsbrucku. Triumfował były zespół polskiego kolarza, belgijski Quick-Step.

Nawigacja

Nasza społeczność

Randki